Çocuk için oyun; nesneler ile dünyayı ve olayları keşfetme, tanıma, kavrama fırsatıdır. Bu yüzden çocuk; oyunu ciddi bir iş olarak görür. Oyun oynarken rahatsız edilmek, engellemek istemez, böyle bir durumla karşılınca doğal olarak hırçınlaşır.
Yapılandırılmış oyuncaklar kısa süre için ilgilerini çekse de, bir süre sonra seyretmekten öte, onları etkin kılmadığı için terk edilmeye, kırılıp, parçalanmaya mahkûmdur. Çocuk oyun esnasında kendi eserini ortaya koymak ister. Oyun araç- gerecinin değeri ‘PAHALI’ olmasıyla değil, çocuğu etkin kıldırmasıyla doğru orantılıdır.
Boş kutular, ipler, kum, boncuklar, düğmeler, kumaş parçaları, tahta parçaları, makaralar, kâğıtlar, çanta, kaşık, çatal, deniz kabuğu, yastıklar… Kısaca çevremizde bulunan her şey çocuk için birer oyuncaktır. Bu yüzden rahatlıkla kurcalama ihtiyaçlarını karşılarlar. Bu sayede çocuk kendine özgü ürünler oluşturarak, yaratıcılığını geliştirir. Hiçbir oyuncakçı sizin ve çocuğunuzun yaptığı oyuncağı üretemez. Atık malzemelerle ve birlikte yaptığınız oyuncağın önemini yadsımayın!
Günlerce, haftalarca kazandıramadığınız davranışı çocuğa oyun yolu ile kısa sürede kazandırabiliriz. Çocuk oyun ile diğer insanlarla ilişki kurmayı, paylaşmayı, yardımlaşmayı, sosyalleşmeyi, olaylara yön verebilmeyi, problem çözebilmeyi öğrenir. Grup oyunlarına katılması konusunda çocuğunuzu yüreklendirmelisiniz.
Birlikte oyun oynamanız çocuğunuzla iletişiminizi güçlenecektir. Gerektiği zaman ebeveyn çocuğun yanına oturmalı, onunla oyunu konusunda konuşmalı, çocuğun sorularını cevaplamalı, bazen de ebeveyn soru sorarak, birlikte keyifli vakit geçirilmelidir. Bunları yaparken kesinlikle çocuğun oyununa karışmamalı, oyunu çocuğun adına oynamamalıdır.
Daha çok yapmanız gereken; çocuk oyun oynarken onu gözlemlemektir. Böylece çocuğun iç dünyasını tanıyabilirsiniz. Örn. Çocuğunuz, bebeği Ayşe için ‘Ayşe annesini çok özlemiş’ diyorsa, aslında bu ‘annemi çok özledim ’ manasında olabilir. Bu mesajlara kulak verebilmeniz acısından, oyun esnasında gözleminiz önemli.
Kavramları öğrenebilmeleri acısından eğitici oyuncaklar önemlidir. Eğitici oyuncak çocuğun gelişim düzeyine uygun olmalıdır. Çocuk masa da oturarak oynarken, tüm parçaları rahatça görebilmeli ve tüm parçalara rahatça ulaşabilmeli.
1993 de yapılan bir araştırma da annelere çocuğu için önemli olanı sıralaması istendiğinde; annelerin;
% 82 si yemeği,
%12.4 ü uykuyu,
%5.2 si oyunu
Önemsediğini söylüyor.
Çocuğun gelişiminde oyun, beslenmesi ve uyuması kadar önemli ve değerlidir.
Jean Piaget (1896 - 1980) İsviçreli ünlü psikologun da bahsettiği gibi; oyun çocuğun en önemli işidir.
Çocuğun oyuna olan düşkünlüğünü eleştirmek, bu konuda onu suçlamak, ona oyun konusunda yasaklar koymak; gelişimlerini büyük ölçüde engellemek demektir.
