|
Eyvah bit!
Bit insan saç telleri arasında yaşayan ve kafa derisinden emdiği küçük miktarlarda kanla beslenen kanatsız minik bir parazittir. Adının geçmesi bile insanı huylandırsa da aslında çok sık karşılaşılan bir problemdir. En sık 3-12 yaş arası okul çocuklarında görülür, kızlara uzun saçları nedeniyle daha kolay bulaşır.
Bit bulaşıcıdır ama hastalık yaymaz ve tehlikeli değildir. Isırık nedeniyle kaşıntıya neden olur ve kaşınma sonucu oluşan tırnak izleri, yaralar ve cilt infeksiyonu dışında bir bulgu vermez. Yani aslında tıbbi açıdan eyvahlık bir durum yoktur.
Nasıl tanıyabilirsiniz?
Çok minik oldukları halde bitler çıplak gözle görülebilir. Doktorunuz veya siz çocuğunuzun kafasını dikkatlice kontrol ederseniz şunları görebilirsiniz:
1. Bit yumurtası(sirke): Bunlar sarımsı kahverengimsi noktalar gibidir. Yumurtalardan bitler çıktıktan sonra ise beyaz veya şeffaf olarak görülebilirler. Yumurtaların gelişimi için en uygun sıcaklık olan kafa derisine yakın yerde saç tellerine yapışık olarak bulunurlar. Kepekten farkları dokunmakla, silkelemekle veya taramakla dökülmezler saça sıkıca tutunurlar ancak saç teli boyunca sıyrılarak çıkarılabilirler. Bit yumurtaları 1-2 haftada çatlar bu nedenle infeksiyonun başlarında saçta bitten çok sirkeye rastlanır.
2. Bit: Erişkin bir bitin büyüklüğü bile ancak susam tanesi kadardır ve rengi kahverengidir. Önceleri daha küçükken erişkin boyuna 7 gün içinde ulaşır. Bitler kafa derisinden 4-6 saate bir emdikleri kanla beslenirler.Kafa derisi dışında 3 günden fazla yaşayamazlar.
3. Kaşıntı izleri:Bitler ısırdıklarında kaşıntıya neden olurlar fakat kaşıntı infeksiyonun başında görülmeyebilir, haftalar sonra başlayabilir. Cildi hassas olanlarda çok kaşımaya bağlı kızarıklıklar, yaralar, kabuklanmalar hatta iltihaplanma ve lenf bezi büyümeleri bile görülebilir. Bu durumda doktorunuz antibiyotikli pomad veya şurup kullanmanızı önerebilir.
Çocuğunuzun saçını kontrol ederken kuvvetli ışık kaynağı hatta bir büyüteç işinizi kolaylaştırabilir. Sayıları başlangıçta az olduğundan ve hızlı hareket ettiklerinden erişkin bitleri görmek zor olabilir ama sirkeleri özellikle kulak arkası ve enseye yakın yerlerde daha rahat görebilirsiniz.
Nasıl bulaşır?
Bitler uçamaz ve zıplayamaz ama bu minik canlıların saç tellerine sıkıca tutunmalarını ve tırmanmalarını sağlayan çok kuvvetli kıskaçları vardır. En çok kafa kafaya temasla bulaşır ama kıyafet, yatak, tarak-fırça, şapka paylaşmakla da geçebilir.Çocuklar ve gençler daha çok eşya paylaştıkları ve yakın temasa yatkın oldukları için daha sık infekte olurlar. Bit çok bulaşıcıdır ve okul, oyun alanı, kamp, spor kompleksi gibi kalabalık ortamlarda insandan insana hızla yayılır. Evcil hayvanlar bit bulaştırmaz ve insan biti hayvanlarınıza bulaşmaz.
Bitin temiz olmamakla veya hijyenle hiç bir alakası yoktur. Bu yaramaz böcekler her yaşta ve her sosyoekonomik seviyedeki çocuklarda görülebilir. Saçlarını ne sıklıkta yıkadıklarının veya yıkamadıklarının önemi yoktur.
Nasıl tedavi edilir?:
Aslında tıbbi açıdan bitin tedavisi çok basittir, eczanelerde bulabileceğiniz veya doktorunuzun önerdiği şampuan veya losyonları prospektüs bilgilerine göre dikkatlice uygulamak yeterlidir. Doktorunuz 7-10 gün içinde ikinci bir uygulamayı uygun görebilir. Nadiren uygulama hatası veya bitin ilaca direnci nedeniyle veya bit taşıyan kişilerle tekrar temas durumunda tedavi etkisiz kalabilir. O zaman doktorunuzun önerisine göre tekrar tedavi veya ikinci bir ilaç denenebilir.
Bit ilaçları çok fazla miktarda veya çok sık kullanıldığında yan etkilerinin görülme ihtimali artar kullanım önerilerine dikkat edilmelidir. Eğer çocuğunuz 2 yaşın altındaysa ilaç kullanmayın bitleri ve sirkeleri tek tek temizlemeye çalışın.
İlaç bitleri ve sirkeleri öldürür ama kaşıntı birkaç gün devam edebilir. Sirkeler ölürler ama ince telli tarakla(ilaçların içinden genellikle çıkar) veya elle temizlenmedikçe hala gözle görülebilirler. İnfeksiyonun tekrarından korunmak için 2 hafta boyunca 3-4 günde bir her banyo sonrası( ıslakken bitler hareket edemez) çocuğunuzun saçını ince telli tarakla taramak yararlı olabilir.
Etkin bir tedavi için:
* Bit ilaçlarını uygulamadan önce saça saç kremi uygulamayın.
* İlaç uygulamasından sonraki birkaç gün çocuğunuzun saçını yıkamayın.
* Aynı anda birden çok bit ilacı kullanmayın.
Evde alınacak önlemler tıbbi tedaviden daha zahmetlidir ama unutmayın ki bitler saçtan düştükten sonra pek uzun canlı kalamazlar (uygun ortamda bile en çok 3 gün) bu nedenle evi temizlemek için gereksiz yorgunluğa ve masrafa girmeye gerek yoktur.Şu önlemleri alabilirsiniz.
1.Yatak çarşaflarını, yastık kılıflarını, örtüleri ve yakın zamanda giyilmiş kıyafetleri sıcak suyla(60 derece) yıkayın ve kurutma makinesinde yüksek sıcaklıkta en az yirmi dakika kurutun.
2.Yıkanmayan giyisileri kuru temizlemeye verin.(yakın zamanda infekte kişilerce giyilmişse)
3.Yıkanamayan battaniye, tüylü oyuncak gibi eşyaları hava almayan torbalarda 2 hafta bekletin.
4.Saç fırçalarını, tarakları, tokaları vb alkolde veya bit ilacında 1 saat bekletin veya daha kolayı atın.
5.Koltukları halıları elektrik süpürgesiyle süpürün.
Nasıl korunabilirsiniz?:
1.Çocuğunuza kalabalık ortamlarda eşya paylaşmamasını ve kafa kafaya temastan kaçınmasını öğütleyin.
2.Çevrede bit görüldüyse çocuğunuzun saçını 3-4 günde bir dikkatlice kontrol edin sirke görürseniz tedavi edin ve okulda yetkilileri bilgilendirin.
3.Okula yollarken saçlarının bit geçişini azaltacak şekilde toplu olmasına özen gösterin.
Çocuğunuza bitin rahatsızlık verici olduğunu ama herkese bulaşabilecek yaramaz bir böcek olduğundan utanılacak birşey olmadığını söyleyin. Çocukların kötü birşey yapmadıklarını ve bitlenmenin onları kirli veya pis yapmayacağını bilmeleri çok önemlidir.
Kaynak: www.kidshealth.com
|
